Wydawca treści Wydawca treści

Sadzimy las

Na terenie Nadleśnictwa Bystrzyca Kłodzka trwają wiosenne odnowienia, czyli sadzenie nowego pokolenia lasu. To pierwsza część corocznej akcji – druga odbędzie się jesienią, zanim las przygotuje się do zimowego odpoczynku. W ciągu całego roku posadzimy ponad pół miliona drzew, a łączna powierzchnia zaplanowanych odnowień obejmie prawie 100 ha. To jednak nie wszystko – młodego pokolenia drzew jest tak naprawdę znacznie więcej, ponieważ lasy powstają również w sposób naturalny. Leśnicy potrafią doskonale współpracować z przyrodą, dzięki czemu wykorzystują samoistny obsiew wielu drzew.

Odnowienie naturalne świerka pospolitego (Leśnictwo Piaskowice, oddział 124 a)

W naszych lasach obecnie sadzi się drzewa rodzimych gatunków takich jak buk, jodła, dąb, modrzew, klon jawor czy lipa. Po II wojnie światowej w celu odbudowy lasów sadzono głównie sosnę ze względu na jej zdolności do szybkiego wzrostu oraz przystosowanie do życia nawet w trudnych warunkach. Obecnie leśnicy zwiększają udział gatunków liściastych. Składy gatunkowe drzewostanów dostosowywane są do właściwych dla danego siedliska, aby zdrowo rosły kolejne pokolenia drzew, które będą się tu czuły najlepiej. Takie kompleksy leśne są mniej podatne na zagrożenia oraz zapewniają zróżnicowanie biologiczne, co oznacza, że możemy znaleźć w nich wiele gatunków zwierząt, roślin oraz grzybów.

Najczęściej sadzimy drzewka w wieku 1-4 lat. Nadleśnictwo Bystrzyca Kłodzka do odnowień wykorzystuje zarówno sadzonki z zakrytym jak i odkrytym systemem korzeniowym. Te pierwsze, zwane również sadzonkami z bryłką rosły w specjalnych doniczkach z podłożem, z którym trafiają do leśnej gleby. Dzięki temu korzenie zabezpieczone są przed uszkodzeniami oraz przesychaniem, co doskonale sprawdza się w odnowieniach trudniejszych terenów. Tego typu sadzonki nie wymagają również specjalnego przygotowania gleby, w przeciwieństwie do tych z odkrytym systemem korzeniowym.

Sadzonka jodły pospolitej z zakrytym systemem korzeniowym

Uprawa jodły pospolitej – sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym wysadzono na talerzach (Leśnictwo Lasówka, oddział 294 a)

W tym drugim przypadku młode drzewka sadzimy na tak zwanych talerzach. Są to powierzchnie, na których usuwa się wcześniej darń, aby zapewnić sadzonkom lepszy „start” poprzez wyeliminowanie konkurencji o światło i wodę. Oba rodzaje sadzonek powstają z nasion pochodzących z odpowiedniego regionu.

Powierzchnie, na których został posadzony młody las trzeba chronić przed zwierzyną, dla której soczyste pędy stanowią łakomy kąsek. W celu zabezpieczenia sadzonek przed zgryzaniem stosuje się specjalne czasowe grodzenia.

Uprawa jodły pospolitej zabezpieczona przed szkodami od zwierzyny za pomocą grodzenia (Leśnictwo Lasówka, oddział 294 a)

Dla zachowania trwałości lasów odnowienia powstają wszędzie tam gdzie drzewostan dojrzały został wycięty – dzięki tym działaniom zostaje spełniony jeden z głównych postulatów gospodarki leśnej, a polskich lasów nie ubywa.

 

Katarzyna Bul

 


Hodowla lasu

Podstawowym zadaniem hodowli lasu jest zachowanie i wzbogacanie lasów istniejących (odnawianie) oraz tworzenie nowych (zalesianie), z respektowaniem warunków przyrodniczych i procesów naturalnych. Hodowla lasu obejmuje zbiór i przechowywanie nasion drzew, produkcję sadzonek na szkółkach, zakładanie oraz pielęgnację i ochronę upraw leśnych oraz drzewostanów.

Hodowla lasu korzysta z dorobku nauk przyrodniczych, m.in. klimatologii, gleboznawstwa, botaniki czy fizjologii roślin. W pracach hodowlanych leśnicy dążą do dostosowania składu gatunkowego lasu do siedliska. Dzięki temu las jest bardziej odporny na zagrożenia.

Las, jeśli nie powstał w sposób naturalny, jest sadzony przez leśników. Sadzonki hoduje się w szkółkach. Uzyskujemy je z zebranych wcześniej nasion i szyszek ze specjalnie wybranych drzew i drzewostanów o najlepszych cechach.

 

Jodła drzewo zachowawcze. Fot. Grzegorz Lampasiak

Produkcja materiału sadzeniowego w Nadleśnictwie Bystrzyca Kłodzka odbywa się w miejscowej szkółce w Szklarce na powierzchni 3.59 ha. Średniorocznie Nadleśnictwo produkuje około 600 tys. sadzonek gatunków lasotwórczych tj.: buk, jodła, modrzew, dąb szypułkowy, klon jawor czy lipa drobnolistna. Świerk i sosna zamawiane są w szkółce kontenerowej w Kostrzycy.

Uprawy są poddawane zabiegom pielęgnacyjnym i ochronnym. Mają one stworzyć optymalne warunki wzrostu dla drzew najbardziej pożądanych w składzie gatunkowym rosnącego drzewostanu. Ostatnim elementem hodowli jest wycinka drzew dojrzałych, tak aby możliwe było odnowienie lasu, w sposób optymalny dla wymagań rosnących gatunków drzew.

Odnowienia możemy podzielić na odnowienia sztuczne, czyli sadzenie sadzonek lub wysiewanie nasion przez człowieka, oraz odnowienia naturalne, czyli zjawisko samoistnego powstania młodego pokolenia drzew pod okapem drzewostanu lub w jego sąsiedztwie. Odnowienia naturalne w lasach zagospodarowanych nie przebiegają zazwyczaj żywiołowo, lecz są kierowane przez człowieka. Prace polegają na spulchnieniu gleby pod okapem drzewostanu w roku, w którym spodziewany jest duży urodzaj nasion, oraz rozluźnieniu drzew, tak by do dna lasu dochodziła odpowiednia ilość światła.

Wprowadzanie młodego pokolenia do lasu odbywa się w ramach odnowień sztucznych, których średniorocznie wykonujemy około 56 hektarów oraz odnowień naturalnych uznawanych w ilości około 55 hektarów rocznie. Te ostatnie pozwalają w pełni wykorzystać naturalne procesy zachodzące w ekosystemach leśnych, a tym samym zmniejszyć i rozproszyć zagrożenie powodowane przez czynniki szkodliwe.

Corocznie Nadleśnictwo Bystrzyca Kłodzka pielęgnuje ok. 54 ha gleby w uprawach leśnych. Polega to na wykaszaniu chwastów wśród drzewek. Równocześnie wykonuje się cięcia pielęgnacyjne, które w zależności od wieku drzewostanu mają inny charakter i noszą inną nazwę: czyszczenia wczesne w okresie uprawy, czyszczenia późne w okresie młodnika, trzebieże wczesne w okresie dojrzewania drzewostanu oraz trzebieże późne w okresie dojrzałości drzewostanu. Czyszczenia wczesne wykonujemy corocznie na obszarze ok. 57 ha, czyszczenia późne – na 237 ha.